Novac.ba | Homepage
Multilateralne kompenzacije – načini rješavanja dugovanja- Treći dio

Multilateralne kompenzacije – načini rješavanja dugovanja- Treći dio

0 Comments 🕔08.May 2014

Okosnica Zakona o jedinstvenom sistemu za multilateralne kompenzacije i cesije (Sl. gl. RS broj 20 od 19.marta 2014. godine) i ključna poslovna nada jesu obavezne multilateralne kompenzacije.

Za sada, dvije godišnje. Jedna u proljeće (april), druga u jesen (oktobar).

U međuvremenu, da Sistem ne bi čekao oktobre i aprile, normirano je da učesnici mogu svoja dugovanja/potraživanja riješiti na neki od sljedećih načina:

 1.  Dobrovoljna multilateralna kompenzacija

U ovom trenutku nedovoljno definisana mogućnost, ali logična i izvjesna opcija.

Pretpostavka je da će, pored razlike u obaveznosti učešća za poslovne subjekte, najvažnija razlika između obaveznih i dobrovoljnih multilateralnih kompenzacija biti u (ne)aktivnom učešću Vlade RS.

U obaveznim multilateralnim kompenzacijama Vlada RS je najznačajnija karika procesa (od odluke Vlade RS, i iznosa „miliona“ koje će Vlada biti spremna da kompenzira, zavisiće i značaj konačnog ishoda obaveznih multilateralnih kompenzacija).

Kod dobrovoljnih multilateralnih kompenzacija formalno važna karika mogao bi biti Organizator, a suštinski to će uvijek biti algoritam softvera Sistema.

 2.  Multilateralna cesija

Nakon sprovedene obavezne multilateralne kompenacije, učesnici čija potraživanja nisu u potpunosti namirena moći će u određenom vremenskom roku, uz uslove koje sami budu diktirali ustupiti svoja potraživanja drugim učesnicima.

Na ovaj način u lancu cediranih potraživanja, jedno za drugim prestajala bi potraživanja, a na koncu samo jedno lice, krajnji primaoc ostao bi kao povjerilac.

Cesiju inicira učesnik koji namjerava da preuzme potraživanje drugog učesnika.

Učesnik može inicirati i višestruke cesije, koje se realizuju kroz više sukcesivnih ustupanja određenog potraživanja između više učesnika.

Kada Sistem istovremeno zaključi višestruke cesije, krajnji primaoc potraživanja i dužnik dobijaju izvještaj o prenosu potraživanja, a ostali učesnici izvještaj o kompenzaciji vlastitih potraživanja i obaveza.

Danom zaključenja cesije, potraživanje se prenosi na novog povjerioca (krajnjeg primaoca) i prestaju obaveze i potraživanja za one učesnike koji su po osnovu ustupljenog potraživanja izmirili vlastite obaveze.

Prenosom osnovnog potraživanja prenose se i sporedna prava, kao što su pravo na kamatu i ugovornu kaznu, u skladu sa zakonom koji uređuje obligacione odnose.

Sistem automatski usklađuje stanje obaveza učesnika po osnovu prenosa potraživanja, te obavještava učesnike o promjenama posredstvom dnevnih izvoda, a posredstvom njegove ovlašćene organizacije, banke.

Nacrtom Uputstva Organizatora multilateralna cesija je zamišljena kao složen pravni posao, koji i nije multilateralna cesija, kako samo ime kaže, nego zbir jedne cesije (prvog dužnika i krajnjeg primaoca) i multilateralnih kompenzacija između učesnika čija su dugovanja/potraživanja u lancu prvog dužnika i krajnjeg primaoca. U pitanju je svojevrsno ekonomsko-softversko „silovanje struke“, ali ako nemamo bolje Ideje kako dalje, odnosno naprijed, neka ostane. Niko nikom, znamo cilj…

 3.  Prodaja potraživanja posredstvom javnih ponuda

“Učesnik može inicirati javnu ponudu (aukciju) za prodaju jednog ili više potraživanja prema drugim učesnicima.

Ponude za otkup dostavljaju učesnici posredstvom Sistema.

Učesnik koji prodaje potraživanja (ustupilac) može da prihvati ponudu za kupovinu u roku od 24 časa nakon isteka roka za dostavljanje ponuda.

Sistem sačinjava ugovor o prodaji potraživanja na osnovu elemenata iz prihvaćene ponude, te automatski prenosi potraživanja na novog povjerioca (primaoca).

Danom zaključenja prodaje potraživanje se prenosi na primaoca.

Prenosom osnovnog potraživanja prenose se i sporedna prava, kao što su pravo na kamatu i ugovornu kaznu, u skladu sa zakonom koji reguliše obligacione odnose.

Primaoca, ustupilac i dužnik dobijaju ugovor o prodaji potraživanja posredstvom dnevnih izvoda, a posredstvom njihovih ovlašćenih organizacija.”[1]

Uzgred, uz svaku pohvalu Organizatoru na angažmanu i trudu na uspostavi Sistema, dva pitanja bih kandidovao za razmišljanje:

1.  Da li će ugovor o prodaji potraživanja koje stranke budu dobijale posredstvom dnevnih izvoda, a kod ugovora koji su shodno ZOO morali biti formalni, biti uistinu dovoljan za eventualni sudski spor, ili će naše uvažene sudije tumačiti temeljni Zakon konzervativnije od očekivanja Organizatora?
2.  Da li će poslovni subjekti koji imaju blokirane račune moći koristiti neke od „ostalih“, ovdje navedenih, mogućnosti, te da li će njihova „marginalizacija“ u budućnosti biti relaksirana nekim okvirima (npr. do nekog iznosa blokade, 10.000,00KM, učesnik može preduzimati sve opcije koje su na raspolaganju, kod blokada računa u rasponu 10.000,00KM – 50.000,00KM blokirani učesnik može vršiti samo prodaju potraživanja posredstvom javnih ponuda, i sl).

Treba razmisliti o relaksaciji obruča koji je normiran oko blokiranih subjekata, budući da su oni potencijalno značajan faktor za ove poslove (na desetine društava je blokirano ili su već u stečaju, a kojima je neka od javnih institucija, ili gradova/opština, dužna mnogo veće iznose nego što je iznos na koji su njihovi računi blokirani (!?), a njih u ovoj poslovima nema, a značilo bi im najviše jer je predloženi koncept jedini način da takva društva prežive, a život je za sve najvažniji). Razmislite, mijenjate, dopunjujte, nadogradite.

 

Srećno se prebijajte…

 

Ostali članci iz ovog serijala:

 Uvod u multilateralne kompenzacije – „Prebijanje“ – Prvi dio

Šta donosi Zakon o multilateralnim kompenzacijama i cesijama u RS – Drugi dio

 

 

 

 


[1] Član 24. Zakona o jedinstvenom sistemu za multilateralne kompnezacije i cesije

Povezani članci

oglasi-test

oglasi-test 0

OGLASI: ------------------- -------------------

Smanjen trgovinski deficit

Smanjen trgovinski deficit 0

SARAJEVO - Savjet ministara BiH usvojio je Analizu spoljnotrgovinske razmjene BiH za period januar-septembar 2016.

‘Štampanje’ novca samo bi izazvalo destabilizaciju

‘Štampanje’ novca samo bi izazvalo destabilizaciju 0

Problemi Bosne i Hercegovine nisu monetarni, nego realni, zbog čega bilo kakvo "štampanje novca" ne

Komentari